ครั้งแรกสุดที่มีการใช้ regimen คือในปี พ.ศ.2498 ซึ่งตรงกับเวลาในประเทศไทยคือ สมัยจอมพล ป.พิบูลสงคราม เป็นนายกรัฐมนตรีครั้งสุดท้าย (ก่อนลงจากตำแหน่งในปี พ.ศ.2500 ครับ)

อันนี้คือ หน้าตาของ regimen แรกสุด

Aqueous penicillin 600 000 U and procaine penicillin 600 000 U in oil containing 2% aluminum monostearate administered IM 30 minutes before the operative procedure

หลังจากนั้นเป็นที่น่าสังเกตว่า regimens ต่อๆ มา เริ่มมีการให้ “ก่อน” และ “หลัง” การทำทันตกรรมในกลุ่มเสี่ยง ทุก regimens คือ ปี พ.ศ.2500–>2503–>2508–>2515–>2520–>2527–>2533–>2540

Timeline ของการปรับ Antibiotics regimens for Prevention of Infective Endocarditis แสดงดังรูป

ถ้าสังเกต การ update regimens จาก AHA (American Heart Association) ในอดีตจะอยู่ในค่าเฉลี่ยห่างกันทุก 5 ปี ยกเว้นในครั้งหลังสุด จาก พ.ศ.2540 มาถึงครั้งล่าสุด ปี พ.ศ.2550 ในระยะห่างถึง 10 ปี ส่วนที่เปลี่ยนแปลงอยู่ในส่วนของข้อบ่งชี้ในการใช้เฉพาะยากลุ่ม Cephalosporins ซะเป็นส่วนใหญ่ (ในขณะที่ regimen หลัก ยังคงเดิม)

แสดง regimen ปัจจุบัน

สำหรับ Paper ฉบับเต็ม อ่านและ download เก็บไว้ได้จาก link นี้ครับ (AHA ตีพิมพ์ในปี พ.ศ.2550 update สุดละ ทั้งที่ผ่านมาแล้วเกือบ 10 ปีครับ)

Dr.Walter R. Wilson ท่านได้ American board 2 ใบครับ คือ Internal Medicine กับ Pathology และมีความสนใจเรื่อง musculoskeletal infections เป็นพิเศษ

 

ครั้งแรกที่ฟัง lecture เรื่อง Invasive Cervical Resorption ผมยังเข้าใจผิดว่าโรคนี้เป็นลักษณะหนึ่งของ Internal root resorption ( internal root canal inflammatory resorption และ internal root canal replacement resorption) แต่จริงๆนั้น ไม่ใช่ เพราะ Invasive Cervical Resorption จัดอยู่ใน external root resorption รูปแบบหนึ่งต่างหาก

รูปข้างบนแสดง Clinical classification ของ Invasive cervical resorption ตามระดับ severity ส่วนใหญ่ Class 1 และ 2 จะเป็นการตรวจเจอโดยบังเอิญจาก routine check up ครับ (x-ray ไปเห็นพอดี) จึงพบว่า กว่าจะเห็นทางคลินิกจริงๆ จะพบการลุกลามมา Class 3 เยอะที่สุด

ตัวอย่างทางคลินิกของ Class 1 สังเกตซี่ 12 บริเวณขอบเหงือกที่มีลักษณะแดงและไม่เรียบ

film 12 แสดงรอยโรค Invasive cervical resorption Class 1

อันนี้คนละเคสนะครับ แสดงออก Class 2 คือ รอยโรคขนาดใหญ่ขึ้นจนฟันเริ่มมี pink discoloration

film ซี่ 11 lesion ซ้อนทับกับ pulp (อยู่ในแนว labio-lingual จึง superimpose กับ pulp แต่ยังไม่ expose pulp ครับ)

ความแปลกของ Invasive cervical resorption คือ มันไม่ค่อยจะ expose pulp ครับ จากรูปของอีกเคสนึง เป็น Class 2 จะเห็นว่า ถ้ารอยโรคอยู่ในตำแหน่ง proximal (ไม่ซ้อนทับ pulp) เราจะสังเกตเห็น radiopaque line บางๆ กั้นระหว่างรอยโรคกับ pulp (แสดงลักษณะของกลไกป้องกันตนเองของฟัน)

แม้ความคล้ายคลึงกับ caries จาก film ก็สามารถ diff diag ได้จากลักษณะของขอบรอยโรคที่ irregularity คล้ายๆ scallop pattern

เคสนี้มองในปากทางด้าน palatal เห็นฟันสีออกแดงเรื่อๆ ขนาดนี้เลย ลักษณะกลไกป้องกันตัวเองของฟันจาก film x-ray (radiopaque line) เป็นข้อบ่งชี้ว่า ฟันซี่นี้กำลังเผชิญกับ active form ของ tooth resorption

film ของฟันหลัง ที่เจอ Invasive cervical resorption Class 2

ในคลินิก มองไม่เห็นความผิดปกติใดๆ (ไม่มี discoloration)

Class 3 รอยโรคจะลุกลามไปทาง root แต่กินบริเวณไม่เกิน Coronal 3rd of root

แสดงรอยโรค Class 4 ซึ่งเป็นระยะที่แรงสุด รอยโรคลงไปเกิน Coronal 3rd of root ลูกศรแสดงขอบเขตของ pulp ที่เป็น radiopaque line

ภาพตัด section ของรากฟัน จะเห็นผนังที่หุ้ม pulp เพื่อแยกจากขอบเขตของรอยโรค ชัดมากๆ

etiology ของ Invasive cervical resorption ยังหาไม่เจอครับ แต่พบ Predisposing factors จาก chart จะเห็นว่า Pt ที่เคยมีประวัติ Trauma และเคยรับ Orthodontic treatment จะมี incidence สูงสุด (Sole factor คือ สาเหตุนั้นเดี่ยวๆ และ Additional factor คือ สาเหตุร่วมกับสาเหตุอื่น เช่น เคย trauma+ortho ด้วย เป็นต้น)

ข้อมูลที่นำมา เอามาจาก Paper ชิ้นเดียวครับ เรื่อง Invasive cervical resorption โดย Geoffrey S. Heithersay

โดยสรุป ลักษณะเด่นของ Invasive cervical resorption อยู่ที่ Histopathology ครับ ที่แยกมันออกจาก Internal root resorption และ Classicl external inflammatory (infective) root resorption ได้อย่างเด็ดขาด

 

 

 

 

ถ่ายโดยคุณ Isriya Paireepairit — in Menlo Park, California

 

 

การใช้ triple-ABX regimen ครั้งแรกเป็นการศึกษากับเชื้อ E.coli ที่เพาะเชื้อใน root canal ของฟันที่ถอนออกมาแล้ว (in vitro) ในปี ค.ศ.1996 โดย Hoshinoและคณะ ทำที่ Niigata University ญี่ปุ่น

Prof. Hoshino Etsuro DDS, PhD Chaiman Div of Biological Science Niigata University, Japan

Classic paper ชิ้นนั้นคือ

download มาอ่านได้จาก link นี้ครับ

(เชื้อ E.coli เป็นเชื้อ facultative anaerobes(เติบโตได้ดีทั้งในภาวะที่มีและไม่มีออกซิเจน) ชนิดแกรมลบ รูปร่างเป็นแท่ง ศักยภาพมักก่อให้เกิดโรคที่ GI พบได้ในช่องปาก)

ปัจจุบัน 3mix เริ่มเข้ามามีบทบาทเป็น Recommended protocol ของการทำ Pulp regeneration (ในทางปฎิบัติทำได้เพียง Pulp revascularization เท่านั้น คือ มี regrowth ของ blood vessels แต่ยังไม่สามารถทำให้เกิด nerve regeneration ได้)

Protocol นั้นคือ OCD แล้ว IR with 5.25% NaOCl 10-15 นาที (ไม่ต้อง MI) ซับแห้ง แล้ว med with 3mix MP(freshly mixed paste of ciprofloxacin,metronidazole,minocycline in Macrogol ointment/propylene glycol base) เป็นเวลา 1 wk ก่อนเข้าสู่ step B,C ตามรูป

(ย้ำว่า Protocol นี้ ทำให้ฟันแท้ที่ตายแล้วแต่ยัง immature คือ ปลายรากยังไม่ปิดนะครับ เดิมเรามีทางเลือก 2 ทาง คือ 1.ทำ Apexification เพื่อให้ปลายรากปิด 2.ถอนแล้ว ortho หรือ pros แต่ Regenerative endodontic คือทางเลือกใหม่อีกทางหนึ่ง)

ทบทวนการจำแนกชนิดของ ciprofloxacin,metroidazole,minocycline

3mix เข้ามามีบทบาทใน Regenerative endo เพราะ เรารู้ว่าในฟันแท้ที่ปลายรากยังไม่ปิดจะมี mesenchymal stem cells อยู่ในบริเวณที่เรียก Apical papilla (ลูกศรชี้ในรูป C) ตรงนี้จะถูกกระตุ้นให้เกิด bleed ใน bleeding step ของขบวนการอีกทีหนึ่ง เรียกเซลล์พวกนี้ว่า SCAP (stem cells of the apical papilla)