จากข่าวที่รบกวนจิตใจอยู่ในขณะนี้ ทำให้ผมนึกถึงหนังสือ Pedo เล่มนึงซึ่งหวานและอบอุ่นมาก เขียนโดยท่านอาจารย์ที่ผมคาดว่า น่าจะเป็นหมอที่อ่อนโยนและใจดีที่สุดท่านหนึ่ง หลังจากที่ทำความรู้จักท่านผ่านทางตัวหนังสือ

หนังสือเล่มนี้คล้ายๆ หนังสือทันตแพทย์หลายๆ เล่ม คือ พิมพ์ออกมาน้อย (ประมาณ 1000 เล่ม) และไม่ค่อยตีพิมพ์ซ้ำ เล่มที่ผมมีอยู่เป็นเล่มที่พิมพ์ครั้งที่ 1 ปลายปี พ.ศ.2552

ท่านอาจารย์ผู้เขียน รศ.ทพญ.ประภาศรี ริรัตนพงษ์ ภาควิชาทันตกรรมสำหรับเด็ก มหิดล

หนังสือสีหวาน ขนาด 80 หน้า แบ่งเนื้อหาตามลำดับของการทำความรู้จัก, การจัดการต่อสิ่งที่พบ, การทำความเข้าใจต่อพฤติกรรมและการให้การรักษาที่เหมาะสม (หรือพูดอีกด้านคือ การไม่ให้การรักษาที่เหมาะสม) ท่านอาจารย์ประภาศรีเขียนเนื้อหาทั้ง 6 บท มีเพียงบทสุดท้าย เขียนโดย กุมารแพทย์ คณะแพทย์ จุฬา คือ ผศ.นพ.ณัทธร พิทยรัตน์เสถียร

บทที่เกี่ยวกับทันตแพทย์โดยตรง คือ บทที่ 5 ผลของ finger sucking และ บทที่ 6 การจัดการ finger sucking

เริ่มที่ Intro การ finger sucking เป็นพฤติกรรมปกติและถือเป็น learning จนหลัง 1 ขวบ จะค่อยๆ ลดลงไปเองเรื่อยๆ จน 2-4 ขวบ เด็กจะหายจากพฤติกรรมนี้ไปได้เอง

ในบทที่ 2 จะลงรายละเอียดถึงลักษณะการดูดเทียบการดูดจากนมแม่ จากที่อ่าน เด็กดูดหัวนมโคตรแน่นมาก (ผมว่าแม่น่าจะเจ็บเลยนะ) แล้วใช้ลิ้นรีดน้ำนมออกมาโดยลิ้นมีการเคลื่อนตัวเป็นคลื่น Peristaltic motion)

เทียบกับการดูดจากนมขวด จะเห็นตำแหน่งของเพดานกับลิ้น คนละเรื่องกับการดูดนมแม่เลย

รูปแสดงลักษณะหัวนมปลอมแบบทั่วไปกับแบบ Orthodontic ซึ่งจะแบนกว่า โค้งกว่า เพื่อให้รับกับ palate

บทที่ 3 พูดถึง factors ที่มีผลให้เกิดซึ่งเยอะมาก ประมาณ 12 ข้อ ยกตัวอย่างเช่น ระยะเวลาตอนเด็กเข้านอน หรือ จำนวน-ลำดับของพี่น้องในครอบครัว ก็มีผลนะ ตอนท้ายบท ท่านอาจารย์ยก Theory ทาง Psycho มา 3 ทฤษฎีหลัก ที่ใช้อธิบายสาเหตุ

บทที่ 4 เป็น Prevalence แสดงตารางตัวเลขการศึกษาในประเทศและภูมิภาคต่างๆ (ส่วนใหญ่เป็นยุโรป) ที่น่าสนใจคือ พบเด็กเอสกิโม กับ เด็กอินเดียแดงพื้นเมืองใน US ที่ไม่พบพถติกรรมการดูดนิ้วเลย

บทที่ 5 จะเริ่ม link กับ Ortho ละ ทั้งอธิบายการเกิด malocclusion ทั้ง Ant open bite, Cross bite ไปจนถึง Skeletal deformity เกิด Angle Cl II (finger sucking ไม่ใช่สาเหตุโดยตรง แต่ถ้า skeleton หรือ occlusion มีแนวโน้มอยู่แล้ว จะยิ่งเร่งให้เกิดแรงขึ้น)

ท่าทางในการดูดนิ้วก็มีผลไม่เหมือนกัน การหงายนิ้วดูดดังรูปจะเกิดแรงแบบคานระบบที่ 1 ดันฟันบนให้ procline และดันฟันหน้าล่างให้ retrude

บทที่ 6 ที่ท่านอาจารย์ ประภาศรีเขียนเป็นบทสุดท้าย เรื่อง การจัดการ (การรักษาพฤติกรรมนี้) ตั้งแต่ การไม่ต้องทำอะไรเลยในเด็กต่ำกว่า 4 ขวบ และเริ่ม counsellling เด็กและพ่อแม่ใน 4-6 ขวบ และถ้าหลังจากช่วงนี้ (คือใกล้ 10 ขวบ) ต้องใช้วิธีอื่นในการปรับเพิ่ม ทั้งวิธีทางจิตวิทยา และการใส่ Appliance

บทสุดท้ายของหนังสือ เขียนโดยท่านอาจารย์กุมารแพทย์ อธิบายมุมมองด้วยทฤษฎีจิตวิทยาต่างๆ ทั้ง Sigmund Freud และท่านอื่นๆ สรุปคือ ทางแพทย์มองว่า เป็นนิสัยที่ปกติ ยอมรับได้ แต่จะเริ่มเข้าไปจัดการเมื่อ เด็กอายุ 5 ขวบ (เท่าๆ กับของทันตแพทย์ที่ 4-6 ขวบ) และใช้เทคนิกการรักษาโดยการปรับพฤติกรรม ก็เอาอยู่แล้ว

โดยสรุป (ความเห็นส่วนตัวของผม) ทางกุมารแพทย์จะ chill มาก มองว่า เป็นเพียงนิสัยที่ทำซ้ำๆ เพื่อชดเชยความมั่นคงทางอารมณ์ของเด็ก แต่สำหรับทันตแพทย์ค่อนข้างเป็นเรื่องใหญ่ (ยิ่งถ้ายังทำหลัง 4 ขวบ จะเรื่องใหญ่มาก) เพราะมันมีผลต่อฟันและ Skeletal อาจทั้งโดยตรงและโดยอ้อม

 

หนังสือ Online ในที่นี่หมายถึงการสั่งหนังสือกระดาษจริงๆ (ไม่ใช่แบบอ่านใน iBooks, Google Play books, Kindle) และยกตัวอย่างการสั่งหนังสือในประเทศนะครับ

หนังสือทันตแพทย์ จะอยู่ในหมวดหนังสือวิทยศาสตร์ประยุกต์ –> แพทยศาสตร์

click เข้าไปในหมวดแพทยศาสตร์ จะพบ หมวดย่อย ทันตแพทยศาสตร์ อีกที

ถึงตรงนี้ เลือกหนังสือที่ตองการ แล้วสมัครสมาชิกเวบ เพื่อสั่งหนังสือแล้วจ่ายเงิน (ผ่านบัตร เดบิต/เครดิต) ได้เลยครับ

หนังสือที่เราสั่งไปบางเล่ม อาจไม่ update สถานะ (เช่น หนังสือหมดยังไม่พิมพ์ใหม่ ทำให้หนังสือในรายการไม่มีอยู่จริง) ไม่ต้องตกใจ เพราะจะมีพนักงานติดต่อมาทางโทรศัพท์เพื่อยืนยันรายการ หักเงินคืนมาให้เราอีกครั้ง ก่อนจัดส่งหนังสือมาให้ครับ

การจัดส่ง ใช้เวลาประมาณ 4-5 วัน (ข้อดีสำหรับการสั่งในเวบ CUbook คือ ราคาที่ลดจากหน้าปกจริงทุกเล่มครับ)

Pakage การจัดส่ง ผมให้ 8/10 ครับ เพราะหีบห่อแน่นหนาได้มากกว่านี้อีกนิดจะ perfect เลย

ภายในกล่อง ไม่มีการบรรจุวัสดุกันกระแทก มีเพียงถุงพลาสติกใส่หนังสือทั้งหมดไว้เท่านั้น

มีใบเสร็จแสดงรายการหนังสือ ยอดรวม และ ส่วนลด

ไม่คิดค่าจัดส่ง ถ้าสั่งยอดตั้งแต่ 700 บาท ขึ้นไป (แต่ถึงเสียค่าจัดส่ง 50 บาท ก็ยังประหยัดกว่าค่า BTS ไป/กลับ อยู่ดีครับ)

ทีนี้มาลองดูคุณภาพหนังสือที่จัดส่งมา

ขอบและมุมไม่ยับ คุณภาพหนังสือครบสมบูรณ์ 10/10

เล่มนี้เป็นหนังสือ Pros ของท่านอาจารย์มรกต ปกแข็ง สีปกเขียวมรกต (เหมือนชื่ออาจารย์ผู้แต่ง) สภาพหนังสือที่ส่งมาดีมากครับ (เล่มนี้น่าจะเป็น Textbook เล่มที่ 2 ที่ท่านอาจารย์คนไทยเขียนที่ผมเคยอ่านมา) เดี๋ยวจะรีวิวให้ดูกันนะครับ (ตอนนี้ผมยังอ่านไม่จบ น่าสนใจมาก)

ผู้เป็นต้นกำเนิดของการศึกษาด้าน ergonomics เป็นชาวโปแลนด์ ศ. วอยส์ไซเอช จาสท์รเซโบรว์สกี้ (Prof. Wojciech Jastrzebrowski) (ตรงกับไทยในสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น รัชกาลที่ 4)

หนังสือความหนา 180 หน้า

ท่านอาจารย์ผู้แต่งทำงานในสาขาออกแบบผลิตภัณฑ์ และเรียนต่อระดับสูงในสายเวชนิทัศน์จึงมีความรู้เกี่ยวกับกายวิภาคของมนุษย์ได้เป็นอย่างดี

จุดประสงค์ของหนังสือ สำหรับผู้อ่านในระดับ ป.ตรี โครงสร้างหนังสือในช่วงต้นถึงกลางๆ จะเป็นในสไตล์ของ ป.ตรี คือ เน้นท่องมาก ตั้งแต่บทที่ 1-3 และ 5 เป็นส่วนที่ทันตแพทย์มีพื้นฐานรื่อง Gross Anatomy อยู่แล้ว ยกเว้นบทที่ 4 ซึ่งเป็นค่า norm ของสัดส่วนร่างกายมนุษย์ (คนไทย) ซึ่งได้มีการเก็บรวบรวมเป็นสถิติที่ละเอียดมาก

บทที่ 6 น่าจะเป็นบททีบรรจุไว้สำหรับนักเรียนทันตแพทย์ในโรงเรียนมากที่สุด

Ergonomics = Ergon+nomos นั้นธรรมดาไป แต่การบัญญัติคำว่า “การยศาสตร์” (การย์+ศาสตร์) ของราชบัณฑิตนั้นยิ่งแปลกกว่า

ในพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตเล่มล่าสุด (ปี 2554) ไม่มีคำว่า “การยศาสตร์” มีแต่คำว่า “การย์” เท่านั้น

เริ่มต้นบทที่ 2 เป็น anatomy พื้นฐาน เด็กๆ จะต้องท่องกันประมาณนี้ครับ

บทที่ 3 เริ่มเข้าสู่ movement

 

เป็นหนังสือภาษาไทยที่เขียนโดยท่านอาจารย์ Operative เล่มที่ 6 ที่ผมเคยอ่านมาครับ เล่มนี้ถือเป็นเล่มล่าสุดที่ตีพิมพ์เป็นครั้งแรกในปี 2558

ถ้าไม่นับตอนสมัยเรียน Sheet ภาควิชา Oper มช.ถือว่าเป็นเอกสารประกอบการสอนที่ละเอียดมาก ในสมัยนั้นการใช้ Powerpoint และการพิมพ์แบบใหม่ทำให้ font ที่คมชัด กระตุ้นความรู้สึกในการอ่านและเก็บรักษาให้ดียิ่งขึ้นไปอีก

ความรู้เรื่อง Operative ของทันตแพทย์ไทยค่อนข้างสูง ด้วยเพราะความแข็งแกร่งของชมรมทันตกรรมหัตถการ ที่ออกวาสารทันตกรรมหัตถการ ตั้งแต่ปีแรกในปี พ.ศ.2543 ต่อเนื่องยาวนานมาจนถึงปีปัจจุบัน

หน้าตาของวารสารทันตกรรมหัตถการ ปีที่ 1 เล่ม 2 ปี 2543

ในจำนวนหนังสือภาษาไทย Oper ทั้งหมดที่ออกมาทั้งหมดในรอบ 10กว่าปี จะเป็นหนังสือที่เขียนเกี่ยวกับ Tooth colored restorations ทั้งหมด ทั้ง Anterior และ Posterior restorations ( ไม่มีเล่มใดกล่าวถึง Amalgam restoration เลย ถ้าไม่นับที่กล่าวไว้ในส่วน Core build up นะครับ)

ท่านอาจารย์ ยุทธนา คูวุฒยากร ผู้แต่งหนังสือเล่มที่ผมรีวิวนี้ ถิอเป็นอาจารย์รุ่นใหม่ที่น่าจับตามาก ถ้าใครได้เปิดหนังสือเล่มนี้ตั้งแต่หน้าแรก คงจะพูดแบบผมนี่หละครับ เพราะหนังสือราคา 1,100 บ. สมมติถ้าเปลี่ยนหนังสือเล่มนี้เป็น Textbook ราคาหนังสือน่าจะอยู่ประมาณ 10,000 บ.

หนังสือเป็นปกแข็งอาบมัน และรูปภาพแบบจัดเต็ม ที่ความหนาประมาณ 280 หน้า

ผมลองเทียบกับหนังสือ The Martian เล่มที่อยู่ข้างบนหนา 400 หน้า ด้วยคุณภาพของกระดาษจะเห็นความหนาออกมาพอๆ กัน

โครงสร้างของหนังสือแบ่งออกเป็น 10 บท ล้อตามการทำงาน filling ในคลินิก เริ่มที่บทที่ 1-4 เป็นเรื่องพื้นฐานของ composite resin (ผมติดเรียกแบบนี้มากกว่าคำว่า resin composite ครับ) ในด้านทันตว้สดุ และพื้นฐานของ Dental anatomy รวมๆ กัน

การทำงานในคลินิกจะเริ่มที่ บทที่ 5 การเทียบสีฟันและแผนภาพฟัน

บอกตามตรง ผมเพิ่งเคยเห็น Shade guide ตัวนี้ครับ ได้เห็นวิธีใช้ในหนังสือแล้วรู้สึกมันอลังการมาก

เริ่มบทที่ 6 (ครึ่งทางในครึ่งหลังของหนังสือ) เป็น filling Cl III ครับ ละเอียดมากให้เห็นกันตั้งแต่ bevel ตามรูปเลยครับ

บทที่ 7 เป็นเรื่อง filling Cl IV

บทที่ 8 เรื่อง Veneer และ บทที่ 9 เรื่องปิด Diastema จนจบ บทที่ 10 เรื่อง Polishing และคำแนะนะในการเลือก case & maintainance ครับ

ในบรรดาทั้ง 10 บท ผมให้บทที่ 4 เป็นบทที่อ่านผ่านยากที่สุด เพราะเป็น art ล้วนๆ เลยครับ ทำความเข้าใจยากมากสุดแล้วบทนี้

ผมต้องใช้วิธีอ่านข้ามครึ่งหลังของบทที่ 4 คือ อ่านแบบ scan ไปก่อนครับ เพื่อไปอ่านครึ่งหลังของหนังสือ ตั้งแต่บทที่ 6-10 พบว่า อ่านง่ายมาก (คงเป็นเพราะคุ้นเคยกับงานที่ทำมากกว่า) แล้วค่อยถอยกลับมาอ่านบทที่ 4 เป็นบทสุดท้ายจนจบอีกครั้ง

บทที่ 10 ท่านอาจารย์เน้นเรื่อง polishing มาก (ซึ่งช่วยให้ผมตระหนกในงานที่ทำเพราะบางทีก็ชอบใช้ Rebonding technic หรือ Composite sealant แบบลักไก่เวลารีบๆ ครับ)

ราคาเต็มหนังสืออยู่ที่ 1,100 บ. แต่ถ้า สั่ง Online ได้ส่วนลดครับ

สิ่งที่ได้จากการอ่านหนังสือเล่มนี้ คือ ทำให้เห็นถึงจุดอ่อนและข้อบกพร่องที่ผม filling อยู่เป็นงาน routine ทุกวัน จนทำให้ละเลยรายละเอียดที่ช่วยให้งานที่ออกมาน่าจะทำได้ดีกว่านี้ครับ และอยากลองใช้ Composite resin ยี่ห้ออื่นๆ ตัวที่ไม่เคยใช้ น่าสั่งมาเล่นดูบ้าง ถ้ามี Guide แบบในหนังสือไม่ยากเลยครับ เพื่อเปลี่ยนงานแบบซ้ำๆ ทุกวันให้เป็นงานที่ท้าทายและสนุกขึ้น

นอกจาก ชื่อท่านอาจารย์ รศ.ทพ.มนตรี จันทรมังกร,ท่านอาจารย์ รศ.ทพ.เฉลิมพล ลี้ไวโรจน์, แล้วชื่อของท่านอาจารย์ ยุทธนา คูวุฒยากร เป็นชื่อที่น่าจับตามองมากในขณะนี้และอนาคตครับ